Rusland Vandaag

Moskou

Zoeken
Binnenland

Europese diensten onderzoeken Russisch spoor achter bomdreigingen tegen vliegtuigen

Europese inlichtingen- en veiligheidsdiensten onderzoeken of Rusland achter de golf van valse bommeldingen tegen Europese vliegtuigen zit, meldt de Financial Times, terwijl reizigers deze week met tientallen vertraagde en omgeleide vluchten te maken kregen.

Het Convention Centre Dublin, waar op 12 november de EPC-top plaatsvindt waarmee de dreigingsgolf samenvalt
Foto: Phedra · Wikimedia Commons · CC0

Europese inlichtingen- en veiligheidsdiensten onderzoeken gezamenlijk of de golf van valse bommeldingen tegen vliegtuigen een Russische oorsprong heeft, meldt de Financial Times. Sommige inlichtingenbronnen noemen een Russisch spoor het meest waarschijnlijke scenario, terwijl een andere werkhypothese pro-Kremlin-activisten of hackers als afzender aanwijst. Wie verantwoordelijk is, staat nog niet vast.

De dreigmails zelf claimen dat de afzenders inwoners van de getroffen landen hadden gerekruteerd die toegang gaven tot gehackte apparaten, servers en accounts. De berichten waren telkens geschreven in de taal van het ontvangende land, en een deel van de verzendlocaties was te herleiden tot Colombia.

Voor reizigers leverde de dreigingsgolf deze week vooral vertraging op. Op 6 november kregen minstens zeventien passagiersvluchten in Tsjechië, Frankrijk, Denemarken en Italië een bommelding. Tientallen toestellen maakten daarom een noodlanding, en op geen van de vliegtuigen werd explosief materiaal aangetroffen. Over de hele week opgeteld kregen ongeveer vijftig Europese passagiersvluchten een valse bommelding, met rond de dertig meldingen alleen al op 5 november. Ook bij die meldingen bleek telkens geen echt explosief aan boord. Een vals bommelding verplicht de bemanning toch tot de volledige procedure: omleiden, landen en het toestel pas weer vrijgeven na controle door explosievenhonden of gespecialiseerde eenheden, met alle vertraging voor passagiers die daarbij hoort.

Naast luchtvaartmaatschappijen kregen ook omroepen dreigmail. Een afzender die ondertekent als Mihail Andropov stuurde op 6 november dreigmails naar de omroepen RTE, Sky en Nova TV. De onderwerpregel van de mails verwees naar een boodschap aan het Westen, en de afzender stelde dat er al explosieven in de gebouwen aanwezig waren. RTE is de Ierse publieke omroep, Sky zendt uit in het Verenigd Koninkrijk en Nova TV in Bulgarije; de naam Mihail Andropov verwijst naar de Sovjetleider Joeri Andropov. RTE onderbrak de uitzending ongeveer drie uur en zond in die tijd muziek en vooraf opgenomen berichten uit, meldt de omroepen zelf. Nova TV evacueerde de redactie na de dreigmail.

Italiaanse luchthavens ontvingen daarnaast brieven die zich uitgaven voor de verboden Russische extreemrechtse groepering Muzjskoje Gosoedarstvo, vertaald Mannelijke Staat, zegt de leider van de groepering zelf. Hij ontkende op zijn Telegram-kanaal elke betrokkenheid en wees erop dat zijn groepering sinds 2021 niet meer actief is. De groepering gold voor die verboden periode als een netwerk van mannenrechtenactivisten met een extreemrechtse, antifeministische signatuur, actief in Russische chatgroepen en op sociale media.

Volgens Ierse functionarissen en de EU-commissaris bestaan sterke vermoedens van Russische betrokkenheid bij de dreigingsgolf. EU-commissaris voor Technologie Henna Virkkunen zei dat de dreigingen bedoeld lijken om maatschappijen te destabiliseren en onderling vertrouwen te ondermijnen, al is Rusland niet altijd de dader bij zulke acties. Virkkunen is de Finse eurocommissaris die binnen de Europese Commissie digitale zaken en technologie onder haar hoede heeft. Moskou ontkent elke betrokkenheid bij de dreigmails.

De dreigingsgolf kreeg ook een militair staartje: Hongaarse gevechtsvliegtuigen gingen het eigen luchtruim bewaken en de NAVO liet de regio scherper in de gaten houden. Enkele vluchten die een bommelding hadden gekregen, kregen onderweg gezelschap van een militaire escorte. Het bondgenootschap houdt het Europese luchtruim doorgaans al bij met patrouilles; extra toezicht betekent meer toestellen en oplettendheid, vooral bij grote luchthavens en veel gebruikte routes.

De dreigingsgolf valt volgens het Ierse EU-voorzitterschap samen met de voorbereidingen voor een top in Dublin op 12 november. Daar komen Zelensky en zo’n vijftig wereldleiders samen voor de Europese Politieke Gemeenschap, gevolgd door een informele EU-top op 13 november. Die Gemeenschap is een overlegplatform van EU- en niet-EU-landen dat sinds de oprichting geregeld samenkomt om over veiligheid, energie en migratie te overleggen, zonder dat dat overleg tot bindende besluiten leidt.

Bronnen

  1. FT: европейские спецслужбы проверяют «российский след» в массовых угрозах минирования самолетов — Novaja Gazeta Europe,
  2. Европейские спецслужбы проверят причастность России к сообщениям о минированиях, которые получили авиакомпании в Европе — Meduza,
  3. Авиакомпании и СМИ в Европе получают десятки писем с угрозами взрывов — Važnye istorii (iStories),
  4. Европейские телеканалы получили угрозы взрыва от «Михаила Андропова». Он взял на себя ответственность и за ложные минирования авиарейсов — The Insider,
  5. В Европе за день минимум 17 пассажирских самолетов и три СМИ получили угрозы о минировании — Novaja Gazeta Europe,
  6. Европейские телеканалы вслед за авиакомпаниями получили предупреждения о минировании. Угрозы им прислал «Михаил Андропов» — Meduza,
  7. Meeting of the European Political Community (EPC) — Irish Presidency of the Council of the EU (consilium.europa.eu),
Methodiek

Dit artikel is door een AI-systeem geschreven op basis van feiten uit nieuwsmedia in Rusland en openbare bronnen, met de bron bij elk feit, en gecontroleerd volgens onze methodologie. De auteursnaam is een redactioneel pseudoniem. Fouten? Meld ze via de contactpagina.

1/10 feiten bevestigd door een openbare bron · 9 gemeld door nieuwsmedia · betrouwbaarheid 80%

Beeld: Phedra · Wikimedia Commons · CC0

  1. Volgens de Financial Times onderzoeken Europese inlichtingen- en veiligheidsdiensten gezamenlijk of de golf van bommeldingen een Russische oorsprong heeft. Sommige inlichtingenbronnen noemen een Russisch spoor het meest waarschijnlijke scenario, terwijl een andere werkhypothese is dat pro-Kremlin-activisten of hackers de dreigmails verstuurden; wie verantwoordelijk is, staat nog niet vast. gemeld door nieuwsmedia: novayagazeta.eu, meduza.io · gecontroleerd
  2. De dreigmails bevatten de claim dat de afzenders inwoners van de getroffen landen hadden "gerekruteerd" die toegang gaven tot gehackte apparaten, servers en accounts. Meduza meldt daarbij dat de berichten telkens in de taal van het ontvangende land waren geschreven en dat een deel van de verzendlocaties te herleiden was tot Colombia. gemeld door nieuwsmedia: novayagazeta.eu, meduza.io · gecontroleerd
  3. Op 6 november kregen minstens 17 passagiersvluchten in Tsjechië, Frankrijk, Denemarken en Italië een bommelding; tientallen toestellen maakten daarom een noodlanding. Op geen van de vliegtuigen werd explosief materiaal aangetroffen. gemeld door nieuwsmedia: novayagazeta.eu, istories.media, theins.ru, dw.com · gecontroleerd
  4. Over de hele week opgeteld kregen ongeveer vijftig Europese passagiersvluchten een valse bommelding, met rond de dertig meldingen alleen al op 5 november. Geen van die meldingen bleek een echte explosief te betreffen. gemeld door nieuwsmedia: theins.ru, istories.media, novayagazeta.eu · gecontroleerd
  5. Een afzender die ondertekent als "Mihail Andropov" stuurde op 6 november dreigmails naar Europese luchtvaartmaatschappijen en naar de omroepen RTE (Ierland), Sky (Verenigd Koninkrijk) en Nova TV (Bulgarije), met de onderwerpregel "Boodschap aan het Westen" en de claim dat er al explosieven in de gebouwen lagen. gemeld door nieuwsmedia: meduza.io, istories.media, theins.ru, novayagazeta.eu · gecontroleerd
  6. De Ierse publieke omroep RTE onderbrak de uitzending ongeveer drie uur en zond in die tijd muziek en vooraf opgenomen berichten uit, terwijl de Bulgaarse zender Nova TV de redactie evacueerde na de dreigmail. gemeld door nieuwsmedia: meduza.io, istories.media, theins.ru · gecontroleerd
  7. Naast de mails van "Mihail Andropov" ontvingen Italiaanse luchthavens brieven die zich uitgaven voor de verboden Russische extreemrechtse groepering "Muzjskoje Gosoedarstvo" (Mannelijke Staat). Leider Vladislav Pozdnjakov ontkende op zijn Telegram-kanaal enige betrokkenheid en wees erop dat de groepering sinds 2021 niet meer actief is. gemeld door nieuwsmedia: meduza.io, istories.media, theins.ru, novayagazeta.eu · gecontroleerd
  8. Ierse functionarissen uitten sterke vermoedens van Russische betrokkenheid bij de dreigingsgolf, en EU-commissaris voor Technologie Henna Virkkunen zei dat de dreigingen bedoeld lijken om maatschappijen te destabiliseren en onderling vertrouwen te ondermijnen, al is Rusland niet altijd de dader bij zulke acties. Moskou ontkent elke betrokkenheid. gemeld door nieuwsmedia: istories.media, theins.ru · gecontroleerd
  9. Als reactie op de dreigingsgolf stuurde Hongarije gevechtsvliegtuigen om het luchtruim te patrouilleren, gaf de NAVO opdracht tot verhoogd toezicht in de regio en kregen sommige bedreigde vliegtuigen een militaire escorte. gemeld door nieuwsmedia: theins.ru, istories.media · gecontroleerd
  10. De dreigingsgolf valt samen met de voorbereidingen voor een top in Dublin op 12 november met Zelensky en zo'n vijftig wereldleiders, gevolgd door een informele EU-top op 13 november. Irish Presidency of the Council of the EU · gecontroleerd

Vaker Rusland Vandaag in Google? Kies ons als voorkeursbron