Pools Grondwettelijk Hof zet eigen voorzitter af, oppositie spreekt van staatsgreep
Rechter Anna Korwin-Piotrowska nam de leiding van het Pools Constitutioneel Tribunaal over en schorste voorzitter Święczkowski en zijn vicevoorzitter; die noemen dat zelf een illegale machtsovername, terwijl president Nawrocki zijn reis naar Senegal afbrak voor Warschau.

Volgens het Grondwettelijk Tribunaal zelf heeft rechter Anna Korwin-Piotrowska op 30 oktober 2026 voorzitter Bogdan Święczkowski en vicevoorzitter Bartłomej Sochański voor een maand geschorst. Zij nam zelf de leiding van het hof over. Ze sprak van een extreme constitutionele noodsituatie en een risico voor de openbare orde. Daarop liet ze de politie het gebouw van het tribunaal afzetten. Het Constitutioneel Tribunaal is de hoogste rechter van Polen over de grondwettigheid van wetten. De voorzitter leidt normaal het dagelijkse werk van het hof en de behandeling van zaken. Bij afwezigheid neemt een vicevoorzitter of, zoals nu, een andere rechter die taak over.
Volgens Święczkowski, Sochański en Kaczyński gaat het om een machtsovername, geen rechtmatige schorsing. De twee geschorste bestuurders erkennen het besluit van Korwin-Piotrowska niet. Ze noemen het zelf illegaal. Oppositieleider Jarosław Kaczyński, van de partij Recht en Rechtvaardigheid, spreekt van een aanval op het Constitutioneel Tribunaal. Ook het officiële account van het tribunaal zelf noemt de gang van zaken een schending van de procedure. Recht en Rechtvaardigheid bestuurde Polen voor de huidige coalitie. De partij benoemde destijds een groot deel van de rechters die nu bij het tribunaal zitten. Het conflict over wie mag meestemmen in het hof loopt al jaren.
Volgens president Nawrocki moest hij vanwege de crisis rond het tribunaal zijn staatsbezoek aan Senegal afbreken. Hij keerde met spoed terug naar Polen. Hij vond dat de president op zo’n moment in Polen moet zijn. Karol Nawrocki overlegde na zijn terugkeer in het presidentiële paleis. Daarna bezocht hij zelf het gebouw van het tribunaal. Nawrocki werd vorig jaar als president van Polen beëdigd. Hij staat, anders dan premier Donald Tusk en zijn coalitie, politiek dichter bij Recht en Rechtvaardigheid.
Volgens procureur-generaal Żurek diende Waldemar Żurek bij het tribunaal vijf verzoeken in om de immuniteit van de geschorste bestuurders op te heffen. Vier daarvan richten zich tegen Święczkowski, één tegen Sochański. Die verzoeken vormen volgens Żurek de opmaat voor een mogelijke strafrechtelijke vervolging van de twee. Żurek is de hoogste openbare aanklager van Polen onder de huidige regering. Hij werkte eerder zelf als rechter. Immuniteit beschermt een rechter normaal tegen strafvervolging voor wat hij in die functie doet. Alleen het tribunaal zelf kan die bescherming opheffen. Daarom vormen de vijf verzoeken van Żurek een eerste, noodzakelijke stap voordat van vervolging sprake kan zijn.
Het Constitutioneel Tribunaal controleert of Poolse wetten in overeenstemming zijn met de grondwet. Het kan een wet daarmee buiten werking stellen. Premier Tusk nam het premierschap over nadat Recht en Rechtvaardigheid de verkiezingen verloor. Zijn coalitie botst sindsdien herhaaldelijk met rechters die door de vorige regering zijn benoemd, onder meer over wie geldig deel mag uitmaken van het hof. Korwin-Piotrowska neemt nu de honneurs als vervangend voorzitter waar. De politie zette het gebouw van het tribunaal af. Hoe en met welke rechters het tribunaal de komende maand functioneert, terwijl Święczkowski en Sochański geschorst blijven, moet nog blijken. Pas na afloop van die maand wordt duidelijk of een van beiden terugkeert aan het hoofd van het tribunaal.
Bronnen
- Zarządzenie sędzi Trybunału Konstytucyjnego Anny Korwin-Piotrowskiej zastępującej Prezesa Trybunału Konstytucyjnego — Trybunał Konstytucyjny (Pools Grondwettelijk Hof),
- В Польше судья Конституционного трибунала отстранила его председателя и вызвала полицию. Он препятствовал работе новых судей — The Insider,
- В Польше судебный кризис, здание Конституционного трибунала оцеплено — Radio Svoboda (RFE/RL),
- В Польше отстранили председателя Конституционного трибунала. Здание оцепила полиция, а оппозиция заявила о «перевороте» — Meduza,
- В Польше обострился конфликт вокруг Конституционного суда. Его руководство отстранили, а президент прервал зарубежную поездку — Novaja Gazeta Europe,
Methodiek
Dit artikel is door een AI-systeem geschreven op basis van feiten uit nieuwsmedia in Rusland en openbare bronnen, met de bron bij elk feit, en gecontroleerd volgens onze methodologie. De auteursnaam is een redactioneel pseudoniem. Fouten? Meld ze via de contactpagina.
1/4 feiten bevestigd door een openbare bron · 3 gemeld door nieuwsmedia · betrouwbaarheid 80%
Beeld: Jurij · Wikimedia Commons · CC BY-SA
- Rechter Anna Korwin-Piotrowska van het Poolse Constitutioneel Tribunaal schorste op 30 oktober 2026 voorzitter Bogdan Święczkowski en zijn vicevoorzitter Bartłomej Sochański voor een maand en nam zelf de leiding over het hof over; zij verwees naar een "staat van extreme constitutionele noodzaak" en een risico voor de openbare orde, en liet de politie het gebouw van het tribunaal afzetten. Trybunał Konstytucyjny · gecontroleerd
- De geschorste voorzitter Święczkowski en vicevoorzitter Sochański weigerden de schorsing te erkennen en noemden die een illegale machtsovername; oppositieleider Jarosław Kaczyński (Recht en Rechtvaardigheid) sprak van een aanval op het Constitutioneel Tribunaal, en het officiële account van het tribunaal zelf noemde de gang van zaken een schending van de procedure. gemeld door nieuwsmedia: theins.ru, svoboda.org, meduza.io · gecontroleerd
- President Karol Nawrocki brak zijn staatsbezoek aan Senegal af en keerde met spoed terug naar Polen vanwege de crisis rond het Constitutioneel Tribunaal, met de boodschap dat de president "in zo'n moment in Polen moet zijn"; hij hield in het presidentiële paleis overleg en bezocht daarna het gebouw van het tribunaal. gemeld door nieuwsmedia: theins.ru, svoboda.org, novayagazeta.eu, dw.com · gecontroleerd
- Procureur-generaal Waldemar Żurek diende bij het tribunaal vijf verzoeken in om de immuniteit van de geschorste bestuurders op te heffen, vier tegen voorzitter Święczkowski en één tegen vicevoorzitter Sochański, als opmaat voor een mogelijke strafrechtelijke vervolging. gemeld door nieuwsmedia: theins.ru, svoboda.org · gecontroleerd

_oxic0.webp)
