Strafzaak tegen mensenrechtenverdedigster Karetnikova, ook vervolging hoofdredacteur Pepel
Het Lefortovo-parket van Moskou verzamelde materiaal voor een strafzaak tegen mensenrechtenverdedigster Anna Karetnikova wegens haar band met de verboden organisatie Memorial, terwijl in Belgorod al een zaak loopt tegen Pepel-hoofdredacteur Nikita Parmjonov wegens het rechtvaardigen van terrorisme.

Het Lefortovo-interdistrictsparket van Moskou heeft materiaal verzameld om een strafzaak te openen tegen mensenrechtenverdedigster Anna Karetnikova. Het Lefortovo-parket behandelt in Moskou onder meer strafzaken over staatsveiligheid en spionage. Het gaat om twee tenlasteleggingen tegelijk. De eerste is het ontduiken van haar verplichtingen als buitenlandse agent, onder artikel 330.1, deel 2, van het Wetboek van Strafrecht. De tweede is deelname aan de activiteiten van een organisatie die als extremistisch is bestempeld, onder artikel 282.2, deel 2. Wie in Rusland als buitenlandse agent is geregistreerd, moet dat label bij elke publicatie vermelden en periodiek rapporteren aan de autoriteiten. Volgens het parket verspreidde Karetnikova vanuit het buitenland systematisch materiaal zonder die verplichte vermelding. Ook droeg ze bij aan het voortbestaan van de activiteiten van Memorial, ondanks het verbod op die organisatie. Ze kreeg hiervoor al eerder bestuurlijke boetes.
Karetnikova werkte sinds 2002 samen met de mensenrechtenorganisatie Memorial. Ze zat vanaf 2008 acht jaar in de Moskouse Openbare Toezichtscommissie voor detentie-instellingen en was van 2016 tot januari 2023 hoofdanalist bij de Moskouse federale gevangenisdienst FSIN. Ze werd toen geschorst wegens druk van haar leidinggevenden en vertrok naar het buitenland, naar Frankrijk. De FSIN beheert de gevangenissen en detentiecentra van heel Rusland. Memorial werd in april 2026 door Rusland als extremistisch bestempeld. Dit is de eerste bekende strafzaak tegen iemand wegens samenwerking met de organisatie sinds die kwalificatie. Die kwalificatie maakt elke vorm van voortgezette steun aan Memorial sindsdien strafbaar. Karetnikova publiceerde in 2025 samen met Memorial en uitgeverij Freedom Letters een boek over haar jaren als analist bij de gevangenisdienst.
In Belgorod loopt sinds kort een vergelijkbare zaak. Daar is onder artikel 205.2, deel 2, van het Wetboek van Strafrecht een strafzaak geopend tegen Nikita Parmjonov, hoofdredacteur van het onafhankelijke regionale medium Pepel, wegens het rechtvaardigen van terrorisme. Aanleiding waren uitspraken die hij deed tijdens een YouTube-livestream van het kanaal Vremja Nakazjet. Het ging daarbij over Russische vrijwilligerseenheden die aan Oekraïense zijde vechten. Rusland bestempelt het Russisch Vrijwilligerskorps en het legioen Vrijheid van Rusland als terroristische organisaties. De zaak loopt bij verstek. Parmjonov verblijft naar verluidt in de Zuid-Kaukasus.
Een taalkundig onderzoek van de regionale FSB, de Russische veiligheidsdienst, concludeerde dat Parmjonovs uitspraken gericht waren op het rechtvaardigen en steunen van de genoemde verboden organisaties. De klacht kwam van Aleksej Kargopoltsev, maker van het pro-oorlogskanaal Zapiski veterana. Pepel en Parmjonov zelf stellen dat de klager alleen het deel citeerde waarin hij zei de Russen die zich bij Oekraïne aansloten niet te kunnen veroordelen. Hij zou in dezelfde uitzending aanvallen met niet-selectieve wapens op burgers in de regio Belgorod juist zonder voorbehoud hebben veroordeeld.
Parmjonov verliet Rusland na de grootschalige invasie van Oekraïne in 2022. Het Russische ministerie van Justitie plaatste hem in februari 2025 op de lijst van buitenlandse agenten. Later dat jaar kreeg hij van een rechtbank in Belgorod een boete van 90.000 roebel wegens het niet naleven van die status. De strafzaak wegens het rechtvaardigen van terrorisme is voor Parmjonov dus al de tweede keer dat de Russische autoriteiten tegen hem optreden.
Bronnen
- Прокуратура потребовала завести на правозащитницу Анну Каретникову уголовное дело об участии в экстремистской организации. Она много лет сотрудничала с «Мемориалом» — Meduza,
- Прокуратура потребовала возбудить уголовное дело в отношении правозащитницы Анны Каретниковой — Mediazona,
- Я — сотрудник ФСИН — The Insider,
- Против главреда белгородского издания «Пепел» возбудили дело об оправдании терроризма — Novaja Gazeta Europe,
- Против главреда «Пепла» возбудили дело об оправдании терроризма — Radio Svoboda (RFE/RL),
- Против главреда «Пепла» Никиты Парменова возбудили дело об оправдании терроризма — Mediazona,
Methodiek
Dit artikel is door een AI-systeem geschreven op basis van feiten uit nieuwsmedia in Rusland en openbare bronnen, met de bron bij elk feit, en gecontroleerd volgens onze methodologie. De auteursnaam is een redactioneel pseudoniem. Fouten? Meld ze via de contactpagina.
0/8 feiten bevestigd door een openbare bron · 8 gemeld door nieuwsmedia · betrouwbaarheid 80%
Beeld: Aleksandr_Mullin · Wikimedia Commons · CC BY
- Het Lefortovo-interdistrictsparket van Moskou heeft materiaal verzameld om een strafzaak te openen tegen mensenrechtenverdedigster Anna Karetnikova, op twee gronden tegelijk: het ontduiken van verplichtingen als "buitenlandse agent" (artikel 330.1, deel 2 van het Wetboek van Strafrecht) en deelname aan de activiteiten van een organisatie die als extremistisch is bestempeld (artikel 282.2, deel 2). gemeld door nieuwsmedia: meduza.io, zona.media · gecontroleerd
- Volgens het parket verspreidde Karetnikova vanuit het buitenland systematisch materiaal zonder de verplichte "buitenlandse agent"-vermelding en droeg ze bij aan het voortbestaan van de activiteiten van Memorial, ondanks het verbod op die organisatie. Ze kreeg hiervoor eerder al bestuurlijke boetes. gemeld door nieuwsmedia: meduza.io, zona.media · gecontroleerd
- Karetnikova werkte sinds 2002 samen met de mensenrechtenorganisatie Memorial, zat acht jaar (vanaf 2008) in de Moskouse Openbare Toezichtscommissie voor detentie-instellingen, en was van 2016 tot januari 2023 hoofdanalist bij de Moskouse federale gevangenisdienst FSIN. Ze werd toen geschorst en vertrok naar het buitenland (naar Frankrijk, meldt zona) vanwege druk van haar leidinggevenden. gemeld door nieuwsmedia: meduza.io, zona.media · gecontroleerd
- Memorial, de mensenrechtenorganisatie waarmee Karetnikova decennialang samenwerkte, werd in april 2026 door Rusland als extremistisch bestempeld. Volgens meduza is dit de eerste bekende strafzaak tegen iemand wegens samenwerking met Memorial sinds die kwalificatie. gemeld door nieuwsmedia: meduza.io, zona.media · gecontroleerd
- Karetnikova publiceerde in 2025 samen met Memorial en uitgeverij Freedom Letters het boek "Ik ben een FSIN-medewerker", over haar jaren als analist bij de gevangenisdienst. gemeld door nieuwsmedia: zona.media, theins.ru · gecontroleerd
- In Belgorod is een strafzaak (artikel 205.2, deel 2 van het Wetboek van Strafrecht, rechtvaardiging van terrorisme) geopend tegen Nikita Parmjonov, hoofdredacteur van het onafhankelijke regionale medium Pepel. Aanleiding waren uitspraken die hij deed tijdens een YouTube-livestream van het kanaal Vremja Nakazjet over Russische vrijwilligerseenheden die aan Oekraïense zijde vechten; Rusland bestempelt het Russisch Vrijwilligerskorps en het legioen Vrijheid van Rusland als terroristische organisaties. De zaak loopt bij verstek, meldt zona; Parmjonov verblijft naar verluidt in de Zuid-Kaukasus. gemeld door nieuwsmedia: novayagazeta.eu, svoboda.org, zona.media · gecontroleerd
- Volgens de regionale FSB concludeerde een taalkundig onderzoek dat Parmjonovs uitspraken gericht waren op het rechtvaardigen en steunen van de genoemde verboden organisaties; de klacht kwam van Aleksej Kargopoltsev, maker van het pro-oorlogskanaal "Zapiski veterana". Pepel en Parmjonov zelf stellen dat de klager alleen het deel citeerde waarin hij zei de Russen die zich bij Oekraïne aansloten niet te kunnen veroordelen, en dat hij in dezelfde uitzending aanvallen met niet-selectieve wapens op burgers in de regio Belgorod juist "onvoorwaardelijk veroordeelde". gemeld door nieuwsmedia: novayagazeta.eu, zona.media · gecontroleerd
- Parmjonov verliet Rusland na de grootschalige invasie van Oekraïne in 2022. Het Russische ministerie van Justitie plaatste hem in februari 2025 op de lijst van "buitenlandse agenten"; later dat jaar kreeg hij van een rechtbank in Belgorod een boete van 90.000 roebel wegens het niet naleven van die status. gemeld door nieuwsmedia: novayagazeta.eu, svoboda.org · gecontroleerd

_oxic0.webp)
